De Archivist – Sytze Schalk

Hee iedereen!

Toen Blossom Books een fantasy-boek van eigen bodem aankondigde, werd mijn interesse direct gewekt. Ik lees tegenwoordig een stuk meer boeken van eigen bodem omdat het aanbod daarin tegenwoordig ook een stuk groter is. Ik had me ingeschreven om op de hoogte gehouden te worden door alles wat met deze titel te maken had en met elk berichtje elke onthulling werd mijn nieuwsgierigheid groter. Uiteindelijk ontving ik een recensie-exemplaar dankzij uitgeverij Blossom Books en uiteindelijk ontving ik ook de exclusieve hardcover met sprayed edges via mijn So Many Pages abonnement. Wat een pareltje! Hieronder lees je wat ik ervan vond.

• Titel: De Archivist
• Auteur: Sytze Schalk
• Uitgeverij: Blossom Books
• Gelezen van 9 tot en met 11 maart 2026

Tijdens een voorstelling in de schouwburg van Maarsk stort de beroemdste toneelspeler van het land plots neer. Uit zijn lichaam groeien grijze draden die alles om zich heen overnemen. Hij blijkt slachtoffer van de Treur, een mysterieuze ziekte die mensen gevangen houdt in hun donkerste herinneringen. Koning Pins wist de geruchten hierover lang te onderdrukken, maar na dit incident groeit de onrust onder de bevolking.
Kort daarna arriveert de zeventienjarige Izel in Maarsk. Acht jaar eerder verloor ze haar ouders én haar geheugen. Met hulp van dokter Stolk betreedt ze via een bijzondere uitvinding haar eigen gedachtenwereld: een enorm Archief vol deuren met herinneringen. Maar juist de deur met antwoorden over haar verleden blijft gesloten.
Wat Izel niet weet, is dat haar verloren herinneringen en de Treur met elkaar verbonden zijn — en dat zij misschien de enige is die Lida van een verwoestend einde kan redden.

Een van de sterkste onderdelen van dit verhaal is de wereldopbouw. Dit komt niet alleen door de prachtig geïllustreerde landkaart die opgenomen is in het boek, maar eigenlijk nog meer door de krachtige en beeldende schrijfstijl van Sytze Schalk. De verschillende plekken in Lida voelen levendig en doordacht aan, alsof er een volledige geschiedenis en cultuur achter schuilgaat. Kleine details in beschrijvingen van steden, gebouwen en gebruiken zorgen ervoor dat je als lezer het gevoel krijgt dat de wereld verder reikt dan alleen het verhaal dat je op dat moment leest. Vooral het concept van het Archief, met de metalen deuren die herinneringen vertegenwoordigen, draagt sterk bij aan de originaliteit van de wereld. Het idee dat een innerlijke gedachtenwereld zo tastbaar en concreet wordt gemaakt, maakt de setting zowel fantasierijk als intrigerend.

Naast de wereld is ook het plot van De archivist bijzonder, eigenzinnig en anders dan je zou verwachten. Maar dat eigenlijk allemaal in de positieve zin van de woorden. Er zijn nauwelijks voorspelbare elementen, want telkens als je denkt een link te kunnen leggen, kom je er later achter dat de auteur het uiteindelijk toch net anders bedoelde of in elkaar liet steken dan je had verwacht. Het verhaal ontvouwt zich stap voor stap, waarbij steeds nieuwe puzzelstukjes worden toegevoegd die eerdere gebeurtenissen in een ander licht plaatsen. Hierdoor blijf je als lezer voortdurend nieuwsgierig naar hoe alles met elkaar samenhangt. De manier waarop de Treur, Izels verleden en de grotere dreiging voor Lida met elkaar verweven raken, geeft het plot bovendien een extra gelaagdheid.

De schrijfstijl van Sytze Schalk is pakkend, beeldend en fantasierijk. Je moet je aandacht erbij houden, maar als dat je goed lukt, weet hij je mee te slepen in een wonderbaarlijke en magische wereld. Wanneer er gesproken wordt over de Treur en hoe die tot uiting komt, zijn de passages heel beeldend en zie je het als het ware voor je manifesteren. Ook de momenten waarop Izel zich door haar herinneringen en het Archief beweegt lijken zowat tot leven te komen alsof je naar een film kijkt.

Het verhaal is vanuit meerdere perspectieven geschreven, wat enerzijds een groot pluspunt is. Je krijgt hierdoor inkijkjes in de hoofden van verschillende personages en leert hen hierdoor beter kennen. Het laat ook zien dat de auteur veel details van elk personage heeft uitgedacht. Doordat je gebeurtenissen vanuit verschillende standpunten beleeft, ontstaat er een completer beeld van de wereld en de gebeurtenissen die zich daarin afspelen. Bovendien zorgen de verschillende perspectieven ervoor dat bepaalde spanningsmomenten sterker naar voren komen, omdat je als lezer soms net iets meer of juist minder weet dan de andere personages.

Maar aan de andere kant vergt het wel wat extra inlevingsvermogen en doorzettingsvermogen van de lezers. Het inlevingsvermogen omdat je je zeker niet met alle personages die aan het woord komen zal kunnen identificeren. Het doorzettingsvermogen omdat je telkens na een bepaald hoofdstuk zo begaan bent met een personage, maar je daar eigenlijk weer uitgehaald wordt omdat het verhaal bij een ander personage verder gaat. Daarbij genomen zijn sommige hoofdstukken best wel uitgebreid en lang waardoor je na een nieuwe perspectiefwisseling weer even moet schakelen.

Al met al is De archivist een gelaagd en originele fantasy-roman met een sterke wereldopbouw, een verrassend plot en een beeldende schrijfstijl die de lezer uitnodigt om zich volledig onder te dompelen in de mysterieuze wereld van Lida.

Beoordeling:

~ Minca