Middernachtbibliotheek – Matt Haig

Hee lieve lezers!

Het is heerlijk om af en toe een uitstapje te maken naar een ander genre. Toch blijft het ‘bovennatuurlijke’ element dat soms ook wel in andere genres naar voren komen, voor mij het interessants. Want toen ik las waar dit boek over ging, raakte ik heel benieuwd naar de opbouw en de betekenis erachter. Ik had het al voorbij zien komen in het Engels, maar toen de vertaling werd aangekondigd, wilde ik die graag lezen. Van een uitgeverij waar ik nog niet veel boeken van heb gelezen. Maar wie weet in de toekomst nog meer.

• Titel: Middernachtbibliotheek
• Auteur: Matt Haig
• Uitgeverij: Lebowski
• Gelezen van 12 tot en met 15 juni 2021

Als je alles waar je spijt van hebt ongedaan kunt maken, zou je dat dan ook doen?
Nora wordt overweldigd door het gevoel dat ze in haar leven verkeerde keuzes heeft gemaakt, en iedereen teleurstelt. Wanneer ze in de Middernachtbibliotheek terechtkomt, een plek tussen leven en dood, krijgt ze de kans om te zien op welke vele manieren haar leven anders had kunnen verlopen. Elk boek dat ze openslaat neemt haar mee naar een ander leven: waarin ze Olympisch zwemkampioen is, wél bij haar ex is gebleven of haar droom om gletsjeronderzoeker te worden daadwerkelijk heeft waargemaakt. In elk bestaan probeert ze haar weg te vinden. Terwijl ze door de Middernachtbibliotheek struint moet ze de ultieme vraag onder ogen komen: wat maakt het leven de moeite waard?

De eerste hoofdstukken van dit verhaal zijn over het algemeen behoorlijk aangrijpend. Nora heeft namelijk geen fijn leven. Ze moet verschillende tegenslagen zien te verwerken, tot ze dat op een gegeven moment niet meer kan. Haar gedachten gaan rond in cirkels en de manier waarop er telkens teruggekomen wordt op hoeveel tijd ze nog heeft voordat ze de ultieme beslissing neemt, is best naar en confronterend. In deze hoofdstukken zal menig lezer wel een herkenbaarheid uit het verhaal kunnen halen, maar lang niet iedereen op zo een drastische manier als Nora. Gelukkig duurt het niet lang voordat Nora in de Middernachtbibliotheek terechtkomt.

Deze plek is, zeker in het begin, nog redelijk abstract en het is onduidelijk wat het precies is. Het feit dat er een personage is aangewezen om Nora wegwijs te maken in de Middernachtbibliotheek, is ook voor de lezer wel prettig. Het zorgt ervoor dat er informatie wordt verstrekt die anders nauwelijks te bevatten zou zijn geweest. De plek waar Nora terecht is gekomen blijft namelijk wat onwerkelijk en iets ongrijpbaars. Naarmate de ‘regels’ van die plek wat duidelijker worden en Nora het ene na het andere parallelle leven induikt om te zien waar ze terecht zou kunnen zijn gekomen, verandert de toon van het verhaal. Nora heeft behoorlijk wat kennis van filosofie en daardoor komen er regelmatig quotes van filosofen in het boek naar voren. Ze passen over het algemeen goed bij het verhaal, bij de dingen die Nora meemaakt en de inzichten die ze daaruit op doet. Maar ze zorgen ook een bepaalde mate van overpeinzingen.

Vanaf de overgang van Nora’s leven naar de Middernachtbibliotheek is de schrijfstijl van de auteur op een geheel eigen manier aanwezig. Enkele dialogen en gedachtegangen gaan nogal van de hak op de tak. Waardoor het niet altijd heel gemakkelijk is om te volgen. Soms is het herlezen van een passage nodig om te begrijpen welke verandering er ineens heeft plaats gevonden. De toon van de gesproken teksten en de inhoud ervan, komt niet altijd overeen en dat maakt het zowel interessant als een beetje verwarrend. Dit blijft gedurende het verhaal een beetje aanhouden, wat duidt op een eigen schrijfstijl van de auteur maar ook de sfeer van het verhaal.

Naarmate Nora meer en meer paden bewandelt die ze had kunnen bewandelen in een ander leven, groeien haar kennis, haar moed, haar inzichten. De manier waarop de auteur bepaalde elementen uit haar verschillende levens op verschillende momenten terug laat komen, laat blijken dat sommige dingen vroeg of laat altijd zouden zijn gebeurd of op je pad zouden zijn gekomen, welke beslissingen je ook neemt. Dit zijn kleine dingen, zoals een bepaald muziekstuk dat vaker terugkomt, tot het overlijden van een dierbare. Deze elementen maken toch een soort geheel van alle levens die Nora in dit verhaal te zien krijgt, ook al verschillen ze soms enorm van elkaar. Maar waar het echt om draait, is de plek die Nora in het leven inneemt, hoe ze er mee omgaat en de beslissingen die ze maakt.

Middernachtbibliotheek is een boek dat je aan het denken zet. Het laat je peinzen, verlangen, verafschuwen en genieten. Wat zou je zelf anders hebben willen doen en welk verschil zou dat hebben uitgemaakt? De Middernachtbibliotheek zal het je laten zien.

Beoordeling:

~ Minca