Het leven noemen – Aisha Dutrieux

Hee allemaal!

Zo nu en dan vind ik het tijd om een uitstapje te maken naar een ander genre. Ik weet soms even niet wat ik wil lezen en als ik er dan ineens een heel ander boek/genre bij pak, merk ik dat me dat heel goed valt. Ik lees zo wel eens waargebeurde verhalen, romans, poëzie of literatuur. Meestal wel allemaal wat lichtere kost, maar toch even iets anders tussendoor. Zo was ik ook heel benieuwd naar dit boek en nu heb ik hem eindelijk gelezen!

• Titel: Het leven noemen
• Auteur: Aisha Dutrieux
• Uitgeverij: Spectrum
• Gelezen van 17 tot en met 19 januari 2022

Mira en Vera, moeder en dochter, zijn op elkaar aangewezen. Mira lijdt aan het münchhausen-by-proxysyndroom. Zij dient haar dochter medicijnen toe om haar opzettelijk ziek te maken en op die manier aandacht van specialisten, doctoren en anderen te krijgen. Telkens wanneer iemand uit de omgeving de mogelijkheid krijgt om achter deze waarheid te komen, verhuizen Mira en Vera. Steeds weer. 
Nu Vera volwassen is, kampt ze met verschillende problemen, waaronder een burn-out. Tijdens de gesprekken met de therapeut begint ze steeds een beter beeld van haar verleden en de invloed ervan op haar hedendaagse functioneren te krijgen. Maar kan ze wel op haar herinneringen vertrouwen? En wanneer kan ze nou eindelijk beginnen met léven?

Het münchhausen-by-proxysyndroom is een indrukwekkend en ook wel ingewikkeld syndroom dat zich op verschillende manieren bij mensen kan uiten. Als lezer ben je na het lezen van de flaptekst al op de hoogte wat het ongeveer inhoudt en wat de rol ervan in de situatie van Mira en Vera is. Het was aan Dutrieux om dusdanig specifieke details in het verhaal te verwerken dat het aanvoelt en overkomt als één geheel. Wat ze dat op wonderbaarlijke wijze voor elkaar heeft gekregen.

Om en om worden de hoofdstukken verteld vanuit Mira’s of Vera’s perspectief. De dochter vertelt over haar heden, de dingen waar ze tegenaan loopt in het dagelijks leven, maar ook de verwarrende en bovenal verontrustende herinneringen die ze heeft aan vroeger. Mira’s perspectief start in het verleden. Vanaf het moment dat ze zwanger is, naar het moment dat haar dochter 3 jaar is, dan 5, dan 7 en uiteindelijk de volwassenheid bereikt. Door Vera’s constante perspectief blijft dit overzichtelijk. Maar de meeste interessante onderdelen komen naar voren in de hoofdstukken waarin Mira en Vera geleidelijk aan ouder worden.

‘Ik begreep dat het iets belangrijks was waarover ze spraken, maar ik kende niet alle woorden. Wat ik wel zeker weet –  ik was het vergeten maar herinner me het nu weer: de lieve dokter wilde niet dat ik met mijn moeder mee naar huis ging.’

Mira is namelijk een bedachtzaam, stiekem en doortrapt personage. Toch heeft de auteur een manier gevonden waarop je als lezer ook op een bepaalde manier mee leert leven met moeder. Dutrieux heeft op wonderbaarlijke wijze bewezen dat zij dusdanig in het hoofd van iemand met dit syndroom kan duiken dat het realistisch en soms zelfs begrijpelijk aanvoelt. Naarmate de hoofdstukken vorderen nemen de verontrustende gedachten van Mira wel toe, waardoor de ernst van het probleem beter naar voren komt.

Daarvoor heeft de auteur Vera’s perspectief ook goed gebruikt. De weg naar (h)erkenning heeft even tijd nodig, maar als Vera meer besef krijgt van wat haar als kind is aangedaan, neemt ook de ernst toe. Zelfs als volwassen vrouw kampt zij nog met de nodige twijfels en schuldgevoelens wat het er niet makkelijker op maakt om als lezer compassie op te brengen met de moeder. Toch blijft het verhaal in een bepaald evenwicht, want hoe meer er uit het verleden wordt opgerakeld, hoe meer antwoorden er volgen.

‘Woorden kunnen een wereld creëren, een wereld die niet per se echt hoeft te zijn, maar dat wel worden kan, dankzij woorden, een verhaal.’

Het verhaal gaat lang niet alleen over datgene wat Vera als kind is aangedaan. Hoewel de pedagoge in mij er best nog meer had willen lezen. Over de momenten waarop ze met artsen en andere specialisten in aanraking komt, En de momenten waarop moeder besluit dat het tijd is om verder te gaan, weer een hoofdstuk af te sluiten en te verhuizen. Wat dat betreft legt de auteur ook meer nadruk op de psychologische gevolgen van de dochter.

Ondanks dat dit verhaal enkele vrij heftige en ingewikkelde onderwerpen aan bod komen, blijft de sfeer, de schrijfstijl en de verhaallijn vrij luchtig. Het woordgebruik is simpel, gedachtegangen zijn goed te volgen ondanks de vele uitstapjes naar bepaalde details. De twee perspectieven die steeds dichter naar het eindpunt van het verhaal toewerken creëren voorspelbaarheid maar bevatten een interessante en mooie diepgang die het verhaal tot een geheel brengen.

Beoordeling:

~ Minca